AI Act – kiedy wchodzi w życie? Wszystkie terminy 2024–2030

AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r., ale jest stosowany etapami. Zakazy i obowiązek dotyczący kompetencji w zakresie AI obowiązują od 2 lutego 2025 r., przepisy o modelach ogólnego przeznaczenia od 2 sierpnia 2025 r., a przejrzystość z art. 50 od 2 sierpnia 2026 r. Obowiązki dla AI wysokiego ryzyka zaczną się 2 grudnia 2027 r. i 2 sierpnia 2028 r.

Najważniejsze informacje

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 obowiązuje od 1 sierpnia 2024 r. Kolejne rozdziały stosuje się od różnych dat, a ostatni okres przejściowy kończy się 2 sierpnia 2030 r.
• Digital Omnibus, czyli rozporządzenie (UE) 2026/1744, to przyjęte prawo, a nie projekt. Przesunął terminy dla wysokiego ryzyka i dodał dwa zakazy, ale nie wstrzymał całego AI Act.
• W Polsce ustawa o systemach sztucznej inteligencji obowiązuje od 11 sierpnia 2026 r., a kontrole i kary KRiBSI – od 28 października 2026 r.
• AI Act dotyczy dostawców i podmiotów stosujących AI zawodowo, także spoza UE, jeśli ich system albo jego wyniki trafiają do Unii.
• Właściwy termin zależy od roli firmy i klasyfikacji każdego systemu. Dlatego planowanie zaczyna się od spisu systemów AI, a nie od kalendarza.

Dlaczego AI Act ma tyle dat?

Pytanie „AI Act – kiedy wchodzi w życie?” nie ma jednej odpowiedzi, bo prawodawca celowo rozłożył obowiązki w czasie. Najpierw zaczęły obowiązywać przepisy, które nie wymagają budowy nowych procesów: zaprzestanie zakazanych praktyk i szkolenie personelu. Więcej czasu dostały wymogi wymagające pracy inżynierskiej, dokumentacji technicznej i – w niektórych przypadkach – oceny zgodności przez jednostkę notyfikowaną.

Harmonogram zapisano w art. 113 rozporządzenia; jego tekst można sprawdzić w polskiej wersji AI Act na EUR-Lex. W lipcu 2026 r. część dat zmieniło rozporządzenie (UE) 2026/1744. Warto odróżniać „wejście w życie” (rozporządzenie obowiązuje od 2024 r.) od „stosowania” konkretnych przepisów – w wielu polskich tekstach te pojęcia się mieszają.

Jeżeli potrzebują Państwo najpierw ogólnego obrazu regulacji, warto zacząć od przewodnika po AI Act. Jeżeli wiadomo już, z jakich narzędzi korzysta firma, bezpłatna ocena gotowości na AI Act przypisze odpowiedzi do obowiązków i terminów, które dotyczą właśnie Państwa organizacji.

Harmonogram AI Act 2024–2030

Tabela uwzględnia zmiany wprowadzone rozporządzeniem (UE) 2026/1744 – stan na październik 2026 r.

Polskie daty, o których trzeba pamiętać

AI Act stosuje się w Polsce bezpośrednio, ale nadzór i kary organizuje krajowa ustawa. Jej daty uzupełniają kalendarz unijny.

Praktyczny wniosek: obowiązki z art. 4, 5 i 50 obowiązywały polskie firmy już wcześniej, ale dopiero od 28 października 2026 r. istnieje krajowy organ, który może je sprawdzać i karać. Szczegóły – kompetencje Komisji, opinie indywidualne za 150 zł, piaskownica – opisujemy w artykule ustawa o systemach sztucznej inteligencji i KRiBSI.

Co obowiązuje już dziś (październik 2026 r.)

Zakazane praktyki i kompetencje w zakresie AI – od 2 lutego 2025 r.

Od lutego 2025 r. zakazane są m.in. scoring społeczny, techniki manipulacyjne wyrządzające poważną szkodę, nieukierunkowane pozyskiwanie wizerunków twarzy z internetu oraz rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i w szkołach (z wyjątkami medycznymi i bezpieczeństwa). W tym samym dniu zaczął obowiązywać art. 4. Po zmianie dokonanej przez Omnibus przepis ujmuje obowiązek jako podejmowanie środków wspierających kompetencje w zakresie AI personelu, a nie zapewnienie określonego poziomu. Obowiązek nadal istnieje – co to oznacza w praktyce, wyjaśniamy w tekście o szkoleniach AI dla pracowników.

Modele AI ogólnego przeznaczenia – od 2 sierpnia 2025 r.

Dotyczy to firm, które trenują i udostępniają modele: dokumentacja techniczna, informacje dla dalszych dostawców, polityka praw autorskich i streszczenie danych treningowych. Firma, która korzysta z Copilota albo modelu przez API, zwykle nie jest dostawcą modelu, lecz podmiotem stosującym system AI.

Przejrzystość z art. 50 – od 2 sierpnia 2026 r.

Ten termin wiele firm przeoczyło, bo uznało, że „AI Act przesunięto”. Przejrzystości nie przesunięto. Chatbot w sklepie internetowym musi informować, że rozmowa toczy się z AI (chyba że jest to oczywiste), deepfake trzeba ujawniać, a dostawcy systemów generatywnych muszą znakować wyniki w formacie odczytywalnym maszynowo. Jedyna ulga to okres do 2 grudnia 2026 r. na znakowanie dla systemów generatywnych wprowadzonych przed 2 sierpnia 2026 r. Praktyczne wskazówki: oznaczanie treści AI zgodnie z art. 50.

Co dopiero nadchodzi

2 grudnia 2026 r. zaczną obowiązywać zakazy dotyczące aplikacji „rozbierających” i materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Platformy, które udostępniają generatory obrazów innych firm, powinny przejrzeć regulaminy i mechanizmy moderacji.

2 grudnia 2027 r. to data najważniejsza dla większości firm spoza sektorów produktowych. Dział HR, który rankuje kandydatów narzędziem AI, bank oceniający zdolność kredytową modelem scoringowym czy uczelnia oceniająca egzaminy z pomocą AI będą wtedy podmiotami stosującymi systemy wysokiego ryzyka. Niektóre z nich – instytucje publiczne, podmioty świadczące usługi publiczne, banki i ubezpieczyciele w zakresie kredytów i ubezpieczeń na życie i zdrowotnych – muszą przed pierwszym użyciem przeprowadzić ocenę skutków dla praw podstawowych (FRIA).

2 sierpnia 2028 r. dotyczy AI wbudowanej w produkty regulowane: wyroby medyczne, maszyny, windy, zabawki. Tu ocena zgodności idzie zwykle torem istniejących procedur produktowych.

Dlaczego terminy dla wysokiego ryzyka się przesunęły, wyjaśniamy w artykule Digital Omnibus – co zmienił w AI Act.

AI Act – kogo dotyczy?

Rozporządzenie obejmuje każdą organizację, która rozwija, wprowadza do obrotu, importuje, dystrybuuje albo zawodowo wykorzystuje system AI w UE – niezależnie od wielkości i branży. Kluczowe role to dostawca (tworzy system lub zleca jego stworzenie i oferuje go pod własną nazwą) oraz podmiot stosujący (korzysta z systemu, nad którym sprawuje kontrolę, w ramach działalności zawodowej; potocznie „użytkownik”). AI Act obejmuje też firmy spoza UE, jeżeli ich system jest oferowany w Unii albo jego wyniki są tu wykorzystywane.

Poza zakresem są m.in. zastosowania wojskowe i związane z bezpieczeństwem narodowym, badania naukowe przed wprowadzeniem do obrotu oraz osoby prywatne korzystające z AI do celów pozazawodowych. Mała firma nie jest zwolniona z obowiązków – dostaje jednak ulgi, np. niższy pułap kar i uproszczoną dokumentację.

Najczęściej zadawane pytania o terminy AI Act

Kiedy AI Act wchodzi w życie?

AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r., dwadzieścia dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Obowiązki stosuje się jednak etapami: od 2 lutego 2025 r. zakazy i kompetencje w zakresie AI, od 2 sierpnia 2025 r. przepisy o GPAI, od 2 sierpnia 2026 r. przejrzystość, a wymogi dla wysokiego ryzyka od 2 grudnia 2027 r. i 2 sierpnia 2028 r.

Czy AI Act został przesunięty?

Tylko częściowo. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 przesunęło terminy dla systemów AI wysokiego ryzyka: z 2 sierpnia 2026 r. na 2 grudnia 2027 r. (załącznik III) i z 2 sierpnia 2027 r. na 2 sierpnia 2028 r. (załącznik I). Zakazy, kompetencje w zakresie AI, przepisy o GPAI i art. 50 obowiązują bez zmian terminów.

Od kiedy w Polsce grożą kary za naruszenie AI Act?

Kary nakłada Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji na podstawie ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Przepisy o kontrolach, postępowaniu i karach stosuje się od 28 października 2026 r. Wysokość kar wynika z art. 99 AI Act, a dla MŚP liczy się niższa z dwóch kwot.

Czy AI Act dotyczy małych firm?

Tak. Rozporządzenie nie zwalnia firm ze względu na wielkość. Mała agencja marketingowa używająca generatora grafik też musi pamiętać o art. 4 i art. 50. MŚP i small mid-caps korzystają jednak z ulg: niższych pułapów kar, prostszej dokumentacji i bezpłatnego udziału w polskiej piaskownicy regulacyjnej.

Od czego zacząć przygotowania do terminów?

Od spisu systemów AI w firmie, łącznie z funkcjami AI wbudowanymi w oprogramowanie i narzędziami używanymi przez pracowników na własną rękę. Dla każdego systemu trzeba ustalić rolę firmy i poziom ryzyka. Dopiero wtedy wiadomo, który termin z tabeli dotyczy danej organizacji.

Które terminy dotyczą Państwa firmy?

Kalendarz ma sens dopiero wtedy, gdy wiadomo, jakie systemy AI działają w organizacji. Bezpłatna ocena AI governance od Opsio zadaje pytania po polsku (14 kroków, ok. 40 minut) i od razu przygotowuje cztery dokumenty: ramy zarządzania AI, politykę korzystania z AI, checklistę weryfikacji dostawców AI i wzór oceny ryzyka AI. Dokumenty są po angielsku, w formie edytowalnych plików Word, i należą do Państwa – bez opłat i zobowiązań.

Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na październik 2026 r. Przed podjęciem decyzji należy sprawdzić skonsolidowany tekst rozporządzenia (UE) 2024/1689 w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (UE) 2026/1744 oraz ustawę z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003).

Więcej z naszej bazy wiedzy: FRIA w AI Act: ocena skutków dla praw podstawowych (art. 27)